Jak twórczo wykorzystać czas otwarcia migawki? Oto kilka sprawdzonych sposobów

Autor: Redakcja Fotopolis

30 Marzec 2025
Artykuł na: 17-22 minuty

Opanuj sztukę kontrolowania czasu trwania ekspozycji, aby tworzyć prawdziwe fotograficzne dzieła sztuki. Kiedy (i jak) go wydłużać, a kiedy zdecydowania skracać? W tym tekście znajdziesz wszystkie odpowiedzi!

Partnerem publikacji jest dystrybutor sprzętu fotograicznego firma Focus Nordic Polska

Kontrola czasu naświetlania dla zaawansowanego fotografa jest kwestią absolutnie kluczową. Jest to jeden z pierwszych aspektów pracy z aparatem, jakiego uczymy się, rozpoczynając przygodę z fotografią.

 

Umiejętność regulowania ilości światła docierającego do matrycy, to jednak nie tylko prawidłowe naświetlanie zdjęć, ale również wiele kreatywnych technik, których można użyć w różnych sytuacjach. Zwłaszcza, że fotografowie mają tendencję do szybkiego popadania w artystyczną rutynę i ciągłego używania tych samych ustawień aparatu, a tym samym robienia wciąż podobnych zdjęć. 

Również nasze oczy nie ułatwiają nam dostrzegania efektów ruchu. Nasz mózg intensywnie pracuje nad tym, aby stworzyć możliwie najostrzejszy i najwyraźniejszy obraz. Jest to jednak coś, czego możemy się nauczyć, by dobierać czas intuicyjnie. Przyjrzyjmy się zatem kilku prostym krokom, które możesz wykonać jeszcze dziś.

Nie bój się wody! Dla dobrego zdjęcia warto się czasem zmoczyć. Zdjęcie wykonane z brzegu czasem po prostu nie da nam tak ciekawej perspektywy. Oczywiście wymaga to odpowiedniego sprzętu. My użyliśmy odpornego na wodę statywu Sirui ST-124 oraz bardzo wygodnych w takiej sytuacji filtrów wsuwanych NiSi Swift ND-Vario. Dobrą alternatywą będą też na pewno filtry magnetyczne np. NiSi JetMag Pro.

Otwórz migawkę na kilka minut, aby zmienić gwiazdy w świetlne smugi

Rejestrowanie smug gwiazd to wspaniała i twórcza technika pozwalająca pokazać ich ruch. Polega ona na otwarciu migawki na wystarczająco długi czas, by możliwe było uchwycenie gwiazd podczas obrotu Ziemi, przez co tworzą one świetlne łuki. Eksperymentuj z czasem naświetlania i znajdź optymalny czas ekspozycji, który odpowiada długości krzywej, jaką chcesz uzyskać.

 

Można albo naświetlać pojedynczą klatkę przez dłuższy czas, stosując niską wartość ISO, co skutkuje mniejszym zaszumieniem obrazu, albo połączyć ze sobą sekwencję ujęć rejestrowanych przez krótszy czas, dzięki czemu uzyskasz podobny efekt. Polecamy zacząć od pojedynczej fotografii, ponieważ zajmuje ona mniej miejsca na dysku twardym i można ją szybciej przetworzyć.

Czego potrzebujesz - Co warto zabrać na gwiezdną eskapadę
Tamron 17-28 mm f/2,8
Pozwoli Ci uchwycić szerokie pole widzenia, co jest kluczowe dla ujęć nocnego nieba. Duży maksymalny otwór przysłony (f/2,8) wpuszcza więcej światła na matrycę, dzięki czemu uzyskasz lepszą jakość. Jest też lekki i solidnie uszczelniony! SPRAWDŹ
Statyw Sirui W-2204
Stabilność ma zasadnicze znaczenie podczas ekspozycji trwających od kilku minut do nawet kilku godzin. Solidny statyw eliminuje drgania spowodowane wiatrem lub przypadkowymi dotknięciami, zapewniając ostrość gwiezdnych smug. SPRAWDŹ
Filtry NiSi Jetmag Pro Night Kit
Skutecznie eliminująciepły zafarb spowodowany światłem sodowych i LED-owych lamp ulicznych, które dominują w miejskich krajobrazach nocnych. Dzięki temu poprawiają kontrast oraz naturalność kolorów nocnego nieba. SPRAWDŹ
Lampka czołówka
Nocna sesja wymaga precyzyjnego ustawienia sprzętu w ciemności. Lampka czołowa z opcją czerwonego światła pozwala zachować adaptację wzroku do ciemności i uniknąć przypadkowego oświetlenia kadru. To nieocenione akcesorium.

Przygotuj się do fotografowania smug gwiazd

1. Wybierz odpowiednią lokalizację. Wybierz ciemne miejsce, położone z dala od latarni ulicznych i świateł miasta, gdyż światło otoczenia może być zbyt jasne, aby migawka mogła być otwarta przez dłuższy czas. Robienie zdjęć nocnego nieba z dala od zanieczyszczeń świetlnych umożliwia stosowanie długich ekspozycji trwających kilka minut. 

2. Sprawdź pogodę. Optymalne warunki pogodowe do fotografowania smug gwiazd to czyste niebo. Również nów Księżyca sprawia, że światło ma mniejszy wpływ na ekspozycję zdjęcia, co ma miejsce, gdy fotografuje się w czasie pełni Księżyca.

3. Ubierz się „na cebulkę”. Nawet latem noce potrafią być chłodne, zwłaszcza w otwartych przestrzeniach, jak pola czy góry. Warstwy odzieży pozwalają łatwo dostosować się do zmieniającej się temperatury. W zimniejszych miesiącach pamiętaj też o rękawiczkach fotograficznych, takich jak Vallerret Markof Pro V3.

Uchwyć upływ czasu

Zasadniczo, stosując „długie czasy”, dążysz do zarejestrowania ruchu w różnych częściach obrazu. Doskonałymi tematami do fotografowania w tej technice są z pewnością krajobrazy i pejzaże morskie, a więc chmury przesuwające się po niebie lub fale rozbijające się o linię brzegową.
 

Zestaw na bardzo dobry początek. Dobrym rozwiązaniem jest zakup zestawu filtrów, który zawiera podstawowe modele neutralne - pełne i gradientowe. NiSi do zestawów Starter Kit dodaje też wygodne etui do przechowywania.

Jednak, aby stworzyć niesamowite zdjęcia z długim czasem naświetlania, trzeba myśleć nieszablonowo. Świetnym sposobem na wprowadzenie do swojego portfolio intrygujących zdjęć, wykonywanych przy zastosowaniu tej techniki naświetlania, jest łączenie ruchomych tematów z elementami, które pozostają nieruchome, na przykład ze skałami. Innym podejściem wartym rozważenia jest dostosowanie czasu ekspozycji i fotografowanie w różnych warunkach pogodowych, które najlepiej pasują do danej sceny i pomagają przywołać różną atmosferę, którą chciałbyś oddać.

Efektowne zdjęcia z długą ekspozycją – kilka wskazówek

1. Znajdź odpowiednią lokalizację. Jeśli chodzi o fotografowanie z długim czasem naświetlania, warto rozpoznać wcześniej potencjalne miejsca nadające się na sesję i wrócić tam, gdy warunki będą sprzyjające do wykonania fotografii. Do robienia zdjęć z długim czasem ekspozycji świetnie nadaje się zachmurzone niebo, zwłaszcza w połączeniu z wodą i wietrzną pogodą.

2. Użyj statywu. Przy wykonywaniu zdjęć z długą ekspozycją niezbędnym elementem wyposażenia jest statyw. Zamontowanie aparatu na trójnogu gwarantuje, że zdjęcia pozostaną ostre i zapobiegnie to niepożądanym drganiom, które mogłyby wpłynąć na to, że zarejestrowane fotografie będą poruszone.

3. Użyj filtra wydłużającego czas naświetlania. Neutralny filtr szary jest bardzo przydatny, jeśli zależy Ci na wydłużeniu czasu ekspozycji – filtr ND zmniejsza bowiem ilość światła docierającego do matrycy aparatu.

 

4. Rób zdjęcia z długimi czasami naświetlania w ciągu dnia. Długa ekspozycja w ciągu dnia to doskonały sposób na stworzenie wyróżniającego się zdjęcia krajobrazu lub obiektu architektonicznego. Wymaga jednak zastosowania mocnego filtra neutralnego (tzw. stopera) o mocy np. ND1000, lub połączenia ze sobą kilku modeli o mniejszej gęstości. W przypadku systemów kwadratowych wygodnie dodajemy po prostu kolejne szklane płytki do holdera.

5. Znajdź odpowiedni temat. Używając filtra wydłużającego ekspozycję, uchwyć wodospady i morskie pejzaże, które wyglądają szczególnie pięknie, gdy są fotografowane przy dłuższym czasie naświetlania. Połączenie ich bogatego, naturalnego piękna i miękko rozmytej, płynącej wody to świetny sposób na uzyskanie jedwabistego, eterycznego efektu.

Pracuj z różnymi rodzajami światła, aby „namalować” urzekający obraz

Malowanie światłem to stosunkowo prosta technika, która nie wymaga stosowania specjalistycznego sprzętu. Możesz przynieść własną latarkę lub skorzystać ze źródeł światła, które znajdziesz na miejscu. Malowanie światłem sprawdza się najlepiej przy robieniu zdjęć po zmroku, gdy trzeba użyć dłuższego czasu otwarcia migawki, aby mieć wystarczająco dużo czasu na uchwycenie całego efektu lub ruchu źródła światła. Odejdź od tradycyjnego sposobu tworzenia kształtów lub malowania sceny za pomocą latarki i poszukaj alternatywnych źródeł światła, aby oświetlić nimi scenę. Oto kilka niekonwencjonalnych sposobów malowania światłem, wykraczających poza powszechnie stosowane podejście.
 

Malowanie światłem nie musi wiązać się z rysowaniem kształtów za pomocą latarki. Maluj światłem, aby podbić kolory i podkreślić elementy krajobrazu.

Wykorzystaj naturalne i sztuczne oświetlenie w celu uzyskania subtelnych efektów

1. Użyj reflektorów w aucie. Aby rozjaśnić obiekt, można użyć świateł samochodu. Robiąc to zdjęcie spektakularnych kamieni w Avebury, otworzyłem migawkę na wystarczająco długi czas, aby zdążyło przejechać kilka pojazdów, które rzuciły światło na ten wspaniały obiekt.

2. Maluj za pomocą drona. To jeden z najnowszych trendów. Świetlne obręcze to efekt zamontowania na dronie małej lampki LED i wykonania zaplanowanych ruchów w powietrzu podczas długiej ekspozycji aparatu. Ruch drona tworzy ślad, który aparat rejestruje jako ciągłe linie lub obręcze.

3. Użyj flesza, aby pomalować błyskiem część obrazu. Do oświetlenia żonkili znajdujących się na pierwszym planie tej miejskiej sceny wykorzystałem błysk światła z mojej lampy błyskowej. Poeksperymentuj, aby sprawdzić, co się sprawdza i jaki rodzaj światła najlepiej łączy się z oświetleniem zastanym.

4. Użyj mocnego LED-a. Lampy diodowe są dziś już naprawdę małe, a przy tym zaskakująco mocne. Dobrym przykładem jest tu Zhiyun Molus G300, która oferuje moc 300W i jest przy tym o 75% mniejsza od lamp o podobnej jasności konkurencji. Rozświetlicie nią pół lasu!

Panoramuj! Użyj tej prostej techniki, aby podkreślić ruch

Panoramowanie to technika fotograficzna, którą można zastosować w celu stworzenia wrażenia prędkości i rozmycia tła otaczającego poruszający się obiekt. Stosując tę technikę, zachowasz ostry obiekt i rozmyjesz dalszy plan. Tutaj możemy mieć do czynienia z dwoma skrajnymi przypadkami: można albo zamrozić szybko poruszający się obiekt na rozmytym tle, albo uchwycić również ruch samego obiektu.

Ten drugi sposób sprawdza się często najlepiej w przypadku uwieczniania obiektów poruszających się wolniej – stworzysz wrażenie ruchu i dynamiki. Przesuwanie aparatu w ten sposób pozwala na uzyskanie ciekawego efektu zwolnionego tempa, jednocześnie sprawiając wrażenie, że obiekt porusza się szybciej niż w rzeczywistości.

Niezależnie od tego, którą technikę preferujesz, obie pomagają zakamuflować nieciekawe tła, takie jak budynki lub niepożądane obiekty. Oto kilka najważniejszych wskazówek na temat tego, jak przekazać wrażenie ruchu podczas panoramowania.

Panoramuj jak profesjonalista

1. Wyłącz stabilizację obrazu. Podczas panoramowania wyłącz stabilizator obrazu, aby zapobiec niepożądanej kompensacji celowego ruchu. Należy jednak pamiętać, że niektóre obiektywy mają specjalne ustawienie służące do panoramowania, np. Mode 2, dzięki któremu można wyłączyć stabilizację w poziomie podczas podążania za przemieszczającym się tematem.
 

2. Włącz tryb fotografowania „S”. Fotografowanie w trybie preselekcji pozwala kontrolować czas naświetlania podczas gdy wielkość otworu przysłony jest ustawiana automatycznie. Nie ma jednej recepty na udane panoramowanie bo efekt zależy od ogniskowej, szybkości tematu i ogniskowej. Dobrze sprawdzają się tu średnie zoomy, jak Tamron 70-180 mm f/2,8. Czas ustaw na początek na 1/80 s i eksperymentuj.

3. Włącz śledzenia obiektu Użycie automatycznego śledzenia to najlepszy sposób, aby mieć pewność, że aparat utrzyma ostrość na obiekcie i zapobiec ponownej zmianie ostrości podczas przesuwania korpusu. Po włączeniu funkcji śledzenia obiektu aparat będzie podążał autofokusem za obiektem przemieszczającym się w kadrze.

4. Rób zdjęcia wolno poruszających się obiektów. Aby nabrać pewności siebie i opanować tę technikę, zacznij od tematów, które łatwiej uchwycić, na przykład samochodów, rowerzystów, motocyklistów, a nawet deskorolkarzy. Chcąc uzyskać jak najlepsze rezultaty, spróbuj wykonać zdjęcia tych obiektów na czystym tle w środowisku naturalnym lub miejskim.

Ujawnij ukryte cechy poprzez odpowiednią ekspozycję

Jedną z największych zalet twórczego wykorzystania czasu otwarcia migawki jest możliwość opowiedzenia za pomocą zdjęć jakiejś historii. Można to osiągnąć, regulując ilość światła docierającego do matrycy aparatu. Zatrzymaj się na chwilę i zastanów się, jaką historię chcesz opowiedzieć, a następnie zrób zdjęcia, odpowiednio dostosowując czas otwarcia migawki. 

Właściwe dopasowanie długości ekspozycji pozwala nam przedstawić sceny w sposób, którego nie możemy zobaczyć gołym okiem, dlatego wybierz czas otwarcia migawki w oparciu o to, jak wiele szczegółów chcesz ukryć lub ukazać. Jeśli ostry obraz tworzy zbyt „dosłowny” kadr, wydłuż czas ekspozycji, aby uzyskać bardziej wyjątkowy widok.

Ujęcia sylwetkowe

Można użyć również krótkiego czasu otwarcia migawki do uchwycenia sylwetek. Sylwetki są skutecznym narzędziem opowiadania historii za pomocą obrazu, ponieważ pomijają szczegóły, a skupiają się na podkreśleniu kształtu i faktury obiektu. Wygląd fizyczny tej impali ukazanej na tle złotawej wody wzbudza poczucie zachwytu nad ­nieznanym.

 

Wzmocnij cienie

Inną techniką może być przyciemnienie cieni w trakcie robienia zdjęć przy słabym oświetleniu poprzez zastosowanie krótszego czasu otwarcia migawki. Pogłębienie cieni skutecznie zwiększa kontrast sceny i rozszerza zakres tonalny, dodając obrazowi dramatyzmu i emocji. Te drzewa ładnie kontrastują z kolorowymi wydmami znajdującymi się za nimi.

Rozmyj ludzi

Rozmycie ruchu to znakomite narzędzie do opowiadania historii poprzez przekazywanie akcji, emocji i ruchu. Gdy stosuje się dłuższy czas naświetlania, aby rozmyć ruch ludzi, stają się oni mniej rozpoznawalni, a celowe przesuwanie aparatu przekształca obraz, podkreślając oniryzm i wrażenie ruchu.

Skopiuj link
Słowa kluczowe:
Komentarze
Więcej w kategorii: Poradniki
OPPOwiadaj historie, czyli jak budować interesujące wizualne narracje
OPPOwiadaj historie, czyli jak budować interesujące wizualne narracje
Storytelling to sztuka budowania historii, która wzbudza emocje, ale pozwala nam też dowiedzieć się czegoś nowego o świecie. I bez względu na to, czy jest to ambitna książka fotograficzna, czy...
22
OPPOwiadaj historie – wykorzystaj nowe możliwości smartfonów i twórz kreatywne ujęcia
OPPOwiadaj historie – wykorzystaj nowe możliwości smartfonów i twórz kreatywne ujęcia
Ćwicz uważność i buduj mikroprojekty. Rozbudź swoją kreatywność i twórz artystyczne kadry bezpośrednio w swoim smartfonie. Oto kilka rad i pomysłów, jak zrobić to z OPPO Find X8 Pro.
18
OPPOwiadaj historie - pokaż miasto i jego mieszkańców z Find X8 Pro
OPPOwiadaj historie - pokaż miasto i jego mieszkańców z Find X8 Pro
Metropolia to świetny poligon, który pozwala sprawdzić się w wielu dziedzinach fotografii: od architektury, przez uliczny portret i reportaż, po zdjęcia detalu i miejskiego krajobrazu....
17