Bobrek czyli dzielnica zamknięta
Marcin Kubiak przez dwa lata przyjeżdżał do bytomskiej dzielnicy robić zdjęcia. Do miejsca, które inni omijają. W tekście kuratorskim do wystawy czytamy: „Jest powidok po potędze. Po transformacji zmieniło się wszystko. Tak jak w reszcie kraju, ale jakby bardziej.
Gospodarka odeszła od węgla, a ten starannie pielęgnowany łańcuch zależności pordzewiał i popękał w wielu miejscach na raz. Zamykane zakłady, zmiany w produkcji, coś rewitalizowane, coś dotowane. Demokracja, wolny rynek, emigracja zarobkowa. Osiedle przestało być zakładowe. Wspólne przestrzenie pokryły graffiti, zmieniły się pokolenia, marzenia - a już najbardziej realia. Osiedle się zamknęło w sobie, zatrzymało. Wszyscy się znają, ale trudno tam wejść z ulicy. Nie jest ogrodzone. To bariera niewidzialna. Miejsce zetknięcia i napięcia - wyobrażeń o niej ludzi z zewnątrz, wyobrażeń o sobie od środka”.
„Marcin Kubiak przychodzi z zewnątrz. Zachwyca się architekturą, otoczeniem i ludźmi. Szybko staje się swój. Można mu zaufać. To warunek kluczowy. Bez tej otwartości i zaufania, nie byłoby tak szczerego opisu fotograficznego. Dokument jak u zarania gatunku, tylko samochody, bilbordy i ubrania się zmieniły” - pisze o sposobie pracy Kubiaka Joanna Kinowska, kuratorka wystawy.
„Przedmieścia Paryża”, to nie tylko chwytliwy tytuł.
„Trzeba mieć sporo dystansu do siebie i jeszcze niebywałej więzi sąsiedzkiej, żeby swoje osiedle nazwać „Przedmieściami Paryża”. I żeby tę nazwę chować w sercach i języku przez sto lat z okładem. Osiedle, kolonia, dzielnica przemysłowa - czy na Śląsku czy w innym regionie kraju - dziś wygląda podobnie. Niektóre miały więcej szczęścia do statusu kultowości i legendy, szybciej się zrewitalizowały i otworzyły, wpuściły wycieczki. Zakonserwowały, plan filmowy albo nowy skansen, turystyka kwitnie. Bobrek jeszcze nie, jak i setki czy tysiące innych. Kolonii, osiedli, które straciły rację bytu w ostatnich dekadach i teraz próbują odnaleźć sens na nowo”.
Złote Tarasy, Warszawa
W czarno-białych zdjęciach Kubiak opowiada nie tylko o architekturze, choć to ona była punktem wyjścia i zachwytem dla autora. Bardzo szybko swoją uwagę przekierowuje na ludzi i rozmowy z nimi. Dlatego na wystawie to właśnie portrety stanowią część główną, niejako oś ekspozycji.
„Przedmieścia Paryża” to „Pierwsza solówka” Kubiaka
O konkursie pisaliśmy na Fotopolis zachęcając do udziału. Organizatorzy sposród 62 zgłoszeń wybrali projekt Kubiaka do prezentacji. Autor współpracował następnie z kuratorką, organizatorką konkursu i projektu - Joanną Kinowską, nad finalnym kształtem wystawy.
„Dostaliśmy sporo znakomitych zgłoszeń” - mówi Kinowska. „Większość zapowiada się świetnie, ale mało było materiałów faktycznie skończonych, żebyśmy czuli, że wszystko jest gotowe i możemy myśleć tylko o rozmiarach prac na wystawie. A Kubiak nas porwał zupełnie, nie tylko tą gotowością, ale jak on sfotografował ten wycinek świata?! Tam jest wszystko! Nieuniknione będą porównania z Jacentym Dędkiem, Wojtkiem Wilczykiem czy nawet Marcinem Urbanowiczem, albo innymi dokumentalistami Śląska i prowincji. Ale zamiast rozmachu geograficznego, Kubiak postawił na rzetelną opowieść o ludziach z jednej dzielnicy”.
„Pierwsza solówka” to konkurs organizowany przez Służewski Dom Kultury po raz pierwszy w 2026 roku. Realizowany jest pod szyldem projektu „Fotograficzny Dom Kultury”. Konkurs jest poświęcony pamięci Bartka Molgi i nosi jego imię, fotografa i fotoedytora, a także edukatora związanego z SDK-iem. W 2024 Molga debiutował wystawą „Reflection” w wieku 45 lat właśnie w Służewskim.
Organizatorzy podkreślają: „zdajemy sobie sprawę, jak bardzo taki konkurs jest potrzebny. To przecież szansa nie tylko na widzialność, co dają inne konkursy, ale na swój debiut, na wyjście do publiczności. W tym roku dzięki grantowi udało się mieć dla laureata nagrodę, z której swobodnie można przygotować wydruki i oprawę. Moim osobistym i ogromnym marzeniem jest zapewnienie temu konkursowi długiego życia” - mówi Joanna Kinowska, organizatorka konkursu - „kolejnych edycji właśnie w takiej formie - zapraszamy amatorów, jury wybiera, jest nagroda, która umożliwia produkcję i na koniec oglądamy rewelacyjny projekt na ścianach. Gotowa wystawa zaś może odwiedzać kolejne miasta, galerie i festiwale”.
Wystawa Marcina Kubiaka „Przedmieścia Paryża” jest czynna codziennie w Galerii Służewskiego Domu Kultury (9-21) do 15 listopada. Więcej informacji na stronie SDK.
Marcin Kubiak (ur. 1982) - fotograf z pasji. Absolwent Akademii Fotografii (2016). Interesują go projekty dokumentalne, które poruszają problemy społeczne oraz opowiadają o kondycji współczesnego człowieka. Esej fotograficzny "Przedmieścia Paryża" powstawał w latach 2024-2026. Mieszka i pracuje w Warszawie.
