Materiał prasowy
Uznawany za pierwszego fotoreportera Ghany, James Barnor dokumentował drogę swojego kraju do uzyskania niepodległości w 1957 roku, a następnie założył pierwsze w Ghanie laboratorium fotografii kolorowej. Jego twórczość łączy kontynenty i kultury, ukazując życie czarnoskórych społeczności Akry i Londynu w okresach głębokich przemian społecznych.
Barnor jest najbardziej znany z niezwykłych portretów wykonywanych od lat 50. do 70. XX wieku, które celebrują piękno, styl i elegancję życia społecznego czarnoskórych mieszkańców obu miast. Od słynnego studia fotograficznego Ever Young, przez ulice centrum Akry, po serce Londynu - Barnor uwieczniał indywidualność fotografowanych osób, tworząc wyjątkowe wizualne archiwum ich codzienności. Przyznana mu nagroda stawia go w gronie wybitnych twórców, których dorobek odegrał istotną rolę w kształtowaniu historii fotografii.
W kwietniu przyszłego roku w londyńskim Somerset House, w ramach głównej wystawy Sony World Photography Awards 2027, zaprezentowana zostanie retrospektywa obejmująca ponad 50 prac Jamesa Barnora. Ekspozycja prześledzi jego artystyczną drogę - od Akry, przez pobyt w Londynie i naukę fotografii kolorowej, aż po powrót do Ghany. Wystawa zgromadzi odbitki fotograficzne oraz materiały archiwalne z różnych etapów jego kariery, przybliżając najważniejsze momenty, które ukształtowały jego twórczość.
Urodzony w 1929 roku Barnor zdobywał pierwsze doświadczenia zawodowe pod okiem swojego kuzyna, fotografa portretowego J. P. D. Dodoo. W 1950 roku został pierwszym etatowym fotografem nowo powstałego ghańskiego dziennika Daily Graphic, dokumentując życie mieszkańców kraju w okresie dynamicznych przemian społecznych i politycznych. Jako fotoreporter uwieczniał przełomowe wydarzenia historyczne z perspektywy ich uczestników - od wieców politycznych i ulicznych parad po ogłoszenie niepodległości przez Kwame Nkrumaha. W 1953 roku otworzył studio fotograficzne Ever Young w dzielnicy Jamestown w Akrze. Przed jego obiektywem stawali zarówno sprzedawcy, studenci i funkcjonariusze kierujący ruchem drogowym, jak i sędziowie oraz politycy. W ten sposób Barnor stworzył niezwykły portret społeczeństwa, które na nowo definiowało swoją tożsamość.
W 1959 roku przeniósł się do Wielkiej Brytanii, aby pogłębić swoją wiedzę techniczną i umiejętności fotograficzne. Studiował w Medway College of Art w hrabstwie Kent, a następnie pracował przy wykonywaniu odbitek barwnych w Colour Processing Laboratories, jednym z czołowych brytyjskich laboratoriów fotografii kolorowej. W tym okresie współpracował również z Drum - wpływowym południowoafrykańskim magazynem poświęconym stylowi życia czarnoskórych społeczności, znanym z publikacji krytykujących apartheid. Portrety czarnoskórych modelek, modeli i osobistości autorstwa Barnora pojawiały się na okładkach pisma oraz na jego stronach modowych. Fotografie te stały się ważnym elementem wizualnej tożsamości Afryki i jej diaspory, stanowiąc punkt odniesienia dla czytelników oraz inspirację dla kolejnych pokoleń fotografów i artystów.
Dziesięć lat później, po odbyciu szkoleń w firmie Agfa-Gevaert w Belgii i Niemczech, Barnor powrócił do Ghany jako przedstawiciel techniczny przedsiębiorstwa. Założył pierwsze w kraju laboratorium obróbki fotografii kolorowej, przybliżając tę technologię nowym odbiorcom, a jednocześnie kontynuując działalność fotograficzną i dziennikarską. Jego praca odegrała kluczową rolę w rozwoju ghańskiej fotografii i utorowała drogę kolejnym pokoleniom twórców w regionie.
Na początku lat 90. Barnor ponownie osiedlił się w Londynie, gdzie mieszka do dziś. Jego dorobek był prezentowany na licznych wystawach i w publikacjach na całym świecie. Wśród najważniejszych znalazła się retrospektywa kuratorowana przez Hansa Ulricha Obrista, pokazywana w Serpentine w Londynie w 2021 roku, MASI Lugano w Szwajcarii w 2022 roku oraz Detroit Institute of Arts w Stanach Zjednoczonych w 2023 roku.
W 2022 roku w LUMA Arles we Francji otwarto wystawę James Barnor: Stories, Pictures from the Archive (1947-1987), której kuratorem był Matthieu Humery. Wydarzeniu towarzyszyło ustanowienie nagrody James Barnor Prize, dedykowanej afrykańskim fotografom. W październiku 2023 roku w FOMU w Antwerpii w Belgii otwarto wystawę James Barnor, Studio of Life.
W maju 2024 roku, z okazji 95. urodzin artysty, w Akrze i Tamale w Ghanie odbył się miesięczny festiwal James Barnor 95, obejmujący bogaty program wydarzeń poświęconych jego twórczości.
W 2025 roku prace Barnora zostały zaprezentowane na wystawie Ideas of Africa: Portraiture and Political Imagination w Museum of Modern Art (MoMA) w Stanach Zjednoczonych. Z kolei w 2026 roku jego fotografie znalazły się na wystawie Le Temps des Récoltes Ibrahima Mahamy w Fondation Cartier pour l’art contemporain we Francji.
Nagroda Outstanding Contribution to Photography jest przyznawana twórcom, których dorobek wywarł szczególny wpływ na rozwój fotografii i sposób postrzegania świata poprzez obraz. James Barnor dołącza do grona wybitnych laureatów tego wyróżnienia, wśród których znaleźli się m.in. Martin Parr (2017), Graciela Iturbide (2021), Edward Burtynsky (2022), Sebastião Salgado (2024), Susan Meiselas (2025) oraz Joel Meyerowitz (2026).
James Barnor odbierze nagrodę podczas uroczystej gali Sony World Photography Awards, która odbędzie się 15 kwietnia 2027 roku w Londynie. Tego samego wieczoru zostaną również ogłoszeni główni zwycięzcy konkursu Sony World Photography Awards 2027.
